Nếu trước đây, nông sản chủ yếu được tiêu thụ dưới dạng nguyên liệu thô thì nay, nhiều hợp tác xã và doanh nghiệp đã đầu tư chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và từng bước tham gia chuỗi giá trị. Đằng sau sự chuyển dịch ấy không chỉ là sự đổi mới về tư duy sản xuất, mà còn có sự đồng hành của hệ thống hạ tầng kỹ thuật, trong đó nguồn điện ổn định giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

Những năm gần đây, Chương trình "Mỗi xã một sản phẩm" (OCOP) đã tạo động lực để nhiều địa phương của Lâm Đồng khai thác lợi thế nông nghiệp, phát triển các sản phẩm đặc trưng gắn với chế biến, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu. Cà phê, chè, mắc ca, mật ong, dâu tằm hay nhiều đặc sản khác không còn chỉ được bán dưới dạng nguyên liệu mà đã trở thành những sản phẩm có giá trị gia tăng cao, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.

Để tạo ra những sản phẩm đó là cả một dây chuyền sản xuất hiện đại gồm hệ thống rang, sấy, đóng gói, bảo quản, kho lạnh, quản lý chất lượng và ứng dụng công nghệ số. Tất cả đều đòi hỏi nguồn điện ổn định, liên tục. Có thể nói, điện không trực tiếp tạo nên giá trị của nông sản nhưng là điều kiện để quá trình chế biến, bảo quản và nâng cao chất lượng sản phẩm diễn ra thông suốt.

Tại xã Bảo Lâm 4, tỉnh Lâm Đồng, Hợp tác xã Nông lâm nghiệp B'Lá là một trong những đơn vị phát triển thành công sản phẩm cà phê OCOP. Từ việc chỉ tiêu thụ cà phê nhân, hợp tác xã đã đầu tư dây chuyền rang xay, đóng gói, hút chân không và xây dựng thương hiệu riêng. Đại diện hợp tác xã cho biết, toàn bộ quy trình sản xuất hiện nay đều phụ thuộc vào nguồn điện ổn định. Chỉ một sự cố mất điện trong thời điểm vận hành cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng cả một mẻ sản phẩm.

Không chỉ tại Bảo Lâm, nhiều doanh nghiệp và hợp tác xã ở Lâm Hà cũng đang mạnh dạn đầu tư máy móc hiện đại để nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh. Theo các cơ sở sản xuất, hệ thống điện ngày càng ổn định đã tạo niềm tin để doanh nghiệp mở rộng quy mô, đầu tư công nghệ và đáp ứng các đơn hàng lớn. Thực tế cho thấy, khi sản xuất nông nghiệp chuyển từ quy mô nhỏ sang chế biến sâu, yêu cầu đối với chất lượng cung cấp điện cũng thay đổi. Điện không còn chỉ phục vụ sinh hoạt hay sản xuất đơn thuần mà trở thành một yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Ông Phạm Xuân Lộc, Trưởng Điện lực Bảo Lâm, cho biết trên địa bàn hiện có nhiều vùng sản xuất tập trung cùng các cơ sở chế biến nông sản, vì vậy đơn vị luôn chủ động rà soát phụ tải, đầu tư cải tạo lưới điện, nâng công suất các trạm biến áp và xây dựng phương án bảo đảm cấp điện trong mùa thu hoạch. Mục tiêu không chỉ là đáp ứng nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp yên tâm mở rộng sản xuất.

Tại huyện Lâm Hà, công tác đầu tư hạ tầng điện cũng được triển khai đồng bộ nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế nông nghiệp. Theo ông Nguyễn Văn Việt, Trưởng Điện lực Lâm Hà, đơn vị thường xuyên theo dõi diễn biến phụ tải, nâng cấp lưới điện và xử lý nhanh các sự cố để hạn chế thấp nhất ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất. Chất lượng cung cấp điện ổn định sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và gia tăng giá trị.

Cùng với quá trình hiện đại hóa sản xuất, chuyển đổi số đang trở thành yêu cầu tất yếu đối với các chủ thể OCOP. Truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, quản lý quy trình sản xuất, bán hàng trên các nền tảng số, điều hành kho lạnh hay kiểm soát chất lượng đều phụ thuộc vào hệ thống điện và hạ tầng công nghệ thông tin vận hành ổn định. Ông Nguyễn Đông, Chủ nhiệm Hợp tác xã Thông Mai (xã Bảo Lâm 2), cho biết đơn vị đã từng bước ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Từ quản lý vùng nguyên liệu, in mã truy xuất nguồn gốc đến quảng bá trên các nền tảng thương mại điện tử đều cần nguồn điện liên tục. Nhờ hệ thống điện ngày càng ổn định, hợp tác xã có điều kiện đầu tư thêm thiết bị hiện đại, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Có thể thấy, trong bối cảnh nông nghiệp đang chuyển mạnh sang sản xuất hàng hóa, chế biến sâu và phát triển chuỗi giá trị, hạ tầng điện không chỉ bảo đảm cho máy móc vận hành mà còn là nền tảng của quá trình chuyển đổi số, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Thành công của Chương trình OCOP không chỉ được đo bằng số lượng sản phẩm được xếp hạng hay doanh thu của các chủ thể sản xuất, mà còn ở việc tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, giữ gìn giá trị bản địa và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững. Trong hành trình đó, mỗi công trình lưới điện được đầu tư, mỗi trạm biến áp được nâng công suất hay mỗi lần xử lý sự cố kịp thời đều góp phần bảo đảm hoạt động của các dây chuyền sản xuất, bảo vệ chất lượng nông sản và giữ vững niềm tin của doanh nghiệp.

Ở những vùng chuyên canh của Lâm Đồng hôm nay, nơi các sản phẩm OCOP đang từng bước khẳng định vị thế trên thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu, những người thợ điện vẫn lặng lẽ bám lưới, giữ cho dòng điện vận hành thông suốt. Sự bền bỉ ấy không chỉ góp phần bảo đảm an ninh năng lượng cho sản xuất mà còn tạo nền tảng để nông nghiệp địa phương tiếp tục chuyển mình theo hướng hiện đại, hiệu quả và phát triển bền vững./.