Trong quá trình cơ giới hóa nông nghiệp và đẩy nhanh thi công các công trình giao thông, việc sử dụng thiết bị bay không người lái, xe ben, xe cẩu, xe nâng… ngày càng phổ biến, góp phần nâng cao năng suất và tiến độ. Tuy nhiên, đi cùng với đó là nguy cơ vi phạm hành lang bảo vệ an toàn công trình điện lực nếu thiếu kiểm soát.

Thực tế cho thấy, tại nhiều khu vực có đường dây trung thế, cao thế đi qua, hoạt động sản xuất và thi công luôn tiềm ẩn rủi ro. 

Chỉ một bất cẩn như: Điều khiển thiết bị bay quá gần đường dây, vận hành xe cẩu không đảm bảo khoảng cách an toàn phóng điện, hay không hạ hết cần cẩu, thùng xe ben khi đi qua vị trí giao chéo với lưới điện cao áp… đều có thể gây ra sự cố lưới điện, làm gián đoạn cung cấp điện diện rộng, thậm chí đe dọa tính mạng con người.

Là người trực tiếp vận hành thiết bị bay phục vụ nông nghiệp, anh Trương Tấn Tài (ngụ ấp Mỹ An 2, xã Tháp Mười) chia sẻ: “Nghề bay drone này nhìn thì nhàn nhưng thực ra rất áp lực, nhất là khi phun xịt ở các thửa ruộng có đường dây cao áp đi ngang. Chỉ cần một sơ suất nhỏ trong lập trình bay là drone có thể “hút” vào đường dây do hiện tượng cảm ứng điện từ làm vô hiệu bộ điều khiển từ xa. 

Sau khi được các anh nhân viên ngành Điện tận tình hướng dẫn về công tác đảm bảo an toàn bay ở những khu vực gần lưới điện, tôi luôn ghi nhớ và tuân thủ nguyên tắc đã được hướng dẫn như: Khảo sát trước, bay cách lưới điện tối thiểu 6 m và tuyệt đối không bay khi trời có gió lớn hoặc tầm nhìn hạn chế”.

Trước yêu cầu thực tiễn, Công ty Điện lực Đồng Tháp đã chuyển mạnh từ tuyên truyền hình thức sang tuyên truyền trực tiếp tại hiện trường và kết hợp phát tờ rơi tuyên truyền. Tại các công trình có đường dây 110kV giao chéo, nhân viên điện lực trực tiếp phát tờ rơi, dán bảng cảnh báo an toàn điện ngay tại cabin xe cơ giới, hướng dẫn tài xế nhận diện khoảng cách nguy hiểm và nhắc nhở các thao tác bắt buộc khi vận hành phương tiện gần lưới điện. 

Đồng thời, hệ thống biển cảnh báo, biển hạn chế chiều cao cũng được lắp đặt tại các vị trí trọng điểm nhằm tạo “hàng rào kỹ thuật” bảo vệ lưới điện. Ở góc độ kỹ thuật, ông Hồ Ngọc Thảo, Giám đốc Xí nghiệp Lưới điện Cao thế Đồng Tháp nhấn mạnh: “Đối với lưới điện 110kV, khoảng cách an toàn tối thiểu theo quy định là 6 m, nhưng chúng tôi luôn yêu cầu các phương tiện cơ giới giữ trên 6 m để đảm bảo an toàn tuyệt đối. 

Khi thi công gần đường dây, bắt buộc phải có người giám sát an toàn điện, kiểm tra và hạ hết hành trình cần cẩu, thùng xe khi di chuyển dưới lưới điện. Đồng thời phải thực hiện tiếp địa phương tiện, lắp biển cảnh báo và phối hợp chặt chẽ với đơn vị quản lý điện”. Bên cạnh nỗ lực của ngành điện, thực tế vẫn còn một bộ phận người dân, đơn vị thi công chưa nhận thức đầy đủ về mức độ nguy hiểm của việc vi phạm hành lang an toàn.

Các hành vi như: Thả diều, vận hành thiết bị bay, xây dựng công trình sát đường dây hay điều khiển phương tiện cơ giới không đảm bảo khoảng cách an toàn vẫn còn xảy ra. Ông Dương Minh Trí, Phó Trưởng Điện lực Tháp Mười cho biết: “Chúng tôi khuyến cáo người dân tuyệt đối không thả diều, vật bay trong phạm vi 500 m tính từ lưới điện cao áp; không tự ý xử lý sự cố như: Gỡ diều, kéo vật vướng vào đường dây. 

Đối với các đơn vị thi công, trước khi triển khai gần lưới điện cần chủ động liên hệ để được hướng dẫn, cắm mốc an toàn. Ngành Điện luôn sẵn sàng hỗ trợ miễn phí, nhưng tuyệt đối không thể đánh đổi an toàn bằng sự chủ quan”.  

Theo quy định pháp luật, hành vi vi phạm khoảng cách an toàn điện có thể bị xử phạt với mức cao, thậm chí tịch thu phương tiện nếu gây sự cố. Tuy nhiên, thiệt hại lớn nhất không chỉ ở tiền bạc mà là rủi ro đối với con người và sự ổn định của hệ thống điện. Dòng điện là “mạch máu” của nền kinh tế, còn hành lang an toàn lưới điện chính là lớp bảo vệ để dòng chảy đó luôn thông suốt. 

Trong hành trình phát triển nông nghiệp công nghệ cao và hạ tầng hiện đại, việc đảm bảo an toàn điện không thể chỉ trông chờ vào ngành Điện mà cần sự vào cuộc của toàn xã hội.  Mỗi người dân cần tự nâng cao ý thức, tuân thủ nghiêm quy định về khoảng cách an toàn, chủ động phối hợp với ngành Điện khi làm việc gần lưới điện. Chỉ khi đó, những rủi ro từ “điểm chạm vô hình” mới được ngăn chặn từ sớm./.